Banner Logo
Banner MCK Sokół
 
 Dwór Aktualności Literatura Mapy Linki Kontakt

Serdecznie witam. Ta strona poświęcona jest dworom (a także dworkom, pałacom i pałacykom, również willom - ale nie zamkom) usytuowanym w obecnych granicach administracyjnych Małopolski.
Znajdą się tu informacje na temat dworów -
ich położenia, architektury, historii, stanu obecnego i wiele innych ... - istniejących (jeszcze!) w naszym regionie, a w niektórych przypadkach już nie istniejących, ale ze względu na swoją historię, dzieje zamieszkujących je rodzin lub po prostu formę architektoniczną - znaczących dla tego skrawka ziemi ...


Serdecznie zapraszam do wymiany informacji na temat poszczególnych obiektów. Jeśli posiadają Państwo jakieś ciekawe, nieznane i niepublikowane dotąd materiały, zdjęcia, ciekawostki itp. na temat dworów małopolskich, bardzo proszę o kontakt.
Budujmy tę stronę wspólnie...

Marzanna Raińska

DWÓR POLSKI

 

drzewa drzewa drzewa
liście liście
wiatr
okna okna
lampy
dwuskrzydłowe drzwi
szabla
zegar
portrety
Ziemia Święta za szkłem
Ostrobramska na ścianie
Piłsudski z brązu

nic

(Jerzy Narbutt Dwór)


Polski dwór to jedna z najbardziej charakterystycznych cech polskiego pejzażu – tego naturalnego, ale także tego duchowego – pejzażu polskiej historii, polskiej kultury...Trwał od zawsze. W zmieniającej się historii kraju był ostoją tradycji, obyczaju, patriotyzmu. Był centrum walki o przetrwanie narodowe i odrodzenie państwowe w okresie zaborów. Muzeum pamiątek narodowych, na których wychowywały się kolejne pokolenia. Powstawał przez pokolenia i dla pokoleń. Jak pisze Zygmunt Gloger: ...dwór staropolski powstawał odśrodkowo, rozwijał się i uzupełniał od wnętrza na zewnątrz, a nie przeciwnie; nie był nigdy od razu gotów i dlatego ani z góry pomyślanej architektury ani zamkniętej, organicznej niejako artykulacyi posiadać nie mógł. Stawał się powoli, robił się, rósł, aż stał się i urósł w pełnię. Miał też swoją biografię, jak człowiek, a ta historja jego życia czytała się w jego przystawkach, dobudówkach i przebudówkach. Nie był prędzej skończenie gotów, zanim nie zmieścił wśród swoich ścian trzech pokoleń. Dziad go zaczął, wnuk dopiero ukończył. (...) Nie miał też dwór staropolski prawie nigdy architektonicznej jedności, musiał być do pewnego stopnia architektonicznym aglomeratem, ale improwizowanym układem swoich mas i członków nabierał malowniczości, a że był szczerym wyrazem życia, potrzeby, obyczaju, smaku kilku pokoleń – miał charakter.

Odsłon: 15217
 Zobacz więcej ... 

NAJSTARSZE SIEDZIBY SZLACHECKIE

 
Dwór szlachecki na przestrzeni dziejów powstawał w różnych warunkach, miał też pełnić różne funkcje. W okresie średniowiecza były to głównie funkcje obronne. Dworskie siedziby rycerskie składały się z zabudowań mieszkalnych i gospodarczych, usytuowanych z reguły na wzgórzach lub w zakolach rzek, otoczonych palisadą lub murem i fosą. Warowności dopełniały wznoszone na narożnikach baszty lub wieże ze strzelnicami, obronna brama wjazdowa, a często i most zwodzony. Większe tego typu siedziby zwykło się nazywać zamkami, mniejsze – dworami obronnymi. Takie zwarte, piętrowe budowle, czasem z wewnętrznym dziedzińcem pośrodku przetrwały w polskiej architekturze do końca XVI, a nawet początku XVII wieku. Wpływy renesansowe przejawiały się głównie z zastosowaniu nowego detalu architektonicznego w postaci attyk i loggii, dekoracji ornamentalnej, czasem większym dążeniu do podkreślenia symetrii fasady, nie naruszając jednak zasadniczej bryły i układu przestrzennego dawniejszych założeń.
Odsłon: 12404
 Zobacz więcej ... 

DWÓR SZLACHECKI W XVIII WIEKU

 
XVIII wiek nie przyniósł znaczących zmian w kształtowaniu się siedziby polskiego dworu. Były one nadal budowane „podług nieba i zwyczaju polskiego”, a odbicie panujących wówczas stylów architektonicznych ograniczało się przeważnie do elementów zdobniczych. Barokowy dwór szlachecki był na ogół drewniany, rzadko murowany, z reguły parterowy (choć w czasami w rozbudowanych facjatach umieszczano dodatkowe pokoje), kryty wysokim dachem łamanym. Ta wysokość dachu, - rys charakterystyczny sylwety polskich dworów - miała swoje praktyczne uzasadnienie. Wywodząca się jeszcze ze zbliżonego do kwadratu planu dawnego dworu obronnego znaczna szerokość budynku wymagała znacznej długości belek stropowych dźwigających połacie dachu. Aby wzmocnić ich wytrzymałość i uniknąć załamania np. pod wpływem zalegającego śniegu, wznoszono dachy wysokie, strome, o połaciach przełamanych w połowie, co znacznie wzmacniało ich konstrukcję.
Odsłon: 21994
 Zobacz więcej ... 

DWÓR SZLACHECKI W XIX I XX WIEKU

 
W wieku XIX wykształcił się typ dworu, jaki do dzisiaj kojarzy się przeciętnemu Polakowi z określeniem „typowy polski dworek”. I mimo że dziewiętnastowieczny dwór szlachecki stanowi kontynuację architektury okresu poprzedniego, zachodzą zmiany zarówno w planie samej budowli, jak i jej wystroju zewnętrznym. Rzut budynku wyraźnie się wydłuża, znikają już narożne alkierze, zastępowane przez skrajne i środkowe ryzality, a cała bryła przyjmuje – wzorowany na architekturze pałacowej - kostium klasycystyczny.
Odsłon: 22395
 Zobacz więcej ... 

OKRES POWOJENNY I OBECNY

 
Kres istnienia dworów położył dekret o reformie rolnej z 6 września 1944 roku. Zgodnie z jego postanowieniami wywłaszczono i usunięto siłą właścicieli majątków obejmujących powyżej 50 hektarów ziemi (w praktyce tej reguły nie przestrzegano). Właściciele mieli zakaz osiedlania się w odległości mniejszej niż 30 km od swojej dawnej siedziby. Większość ziemi trafiła do Państwowych Gospodarstw Rolnych. Opuszczone zespoły dworskie, rozgrabione i zdewastowane, w początkowym okresie rzadko były użytkowane. Zagospodarowywanie budynków dworskich na potrzeby szkół, biur spółdzielni produkcyjnych czy PGR-ów, placówek leczniczych rozpoczęło się dopiero ok. roku 1948. Część z nich – nie remontowana, zaniedbana, opuszczona po kilku latach użytkowania – zniknęła bezpowrotnie, część została tak gruntownie przebudowana, że zatraciła zupełnie charakter stylowy. Niektóre rozebrano już na wstępie jako „relikt obszarnictwa i wrogiego ustroju”.
Odsłon: 37253
 Zobacz więcej ... 
szlaki malopolski
Copyright © 2007 www.dworymalopolskie.pl

Projekt i realizacja: www.chariot.pl
Powered by: Chariot CMS 3.3 Advanced
[X]

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies możesz określić w Twojej przeglądarce.