Banner Logo
Banner MCK Sokół
 
 Dwór Aktualności Literatura Mapy Linki Kontakt

Serdecznie witamy. Ta strona poświęcona jest dworom (a także dworkom, pałacom i pałacykom, również willom - ale nie zamkom) usytuowanym w obecnych granicach administracyjnych Małopolski.
Znajdą się tu informacje na temat dworów -
ich położenia, architektury, historii, stanu obecnego i wiele innych ... - istniejących (jeszcze!) w naszym regionie, a w niektórych przypadkach już nie istniejących, ale ze względu na swoją historię, dzieje zamieszkujących je rodzin lub po prostu formę architektoniczną - znaczących dla tego skrawka ziemi ...

NA DWORKOWYM SZLAKU (3)

2008-09-07 16:12:37 
Rok już niemal minął od poprzednich relacji z „dworkowego szlaku”; co wcale nie znaczy, że żadnych wypraw „na dwory” nie było – ale takie jakieś pojedyncze, skromniejsze, bardziej przypadkowe... Nadchodząca jesień swoim ciepłym światłem i powoli krystalizującymi się kolorami nastraja bardziej melancholijnie od pełnego blasku lata. A przecież w tych, zagubionych wśród pól, przykucniętych w zieleni budynkach, tyle jest jeszcze melancholii...

Pierwsza trasa wiedzie w region wadowicki. Głównym powodem jest umówione spotkanie z właścicielami dworu w Gierałtowiczkach. Ale jeszcze wcześniej, po drodze, skręcamy do Stryszowa – jednego z najstarszych obiektów dworskich w Małopolsce. Łatwo do niego trafić, a jednak jakoś tak zawsze był omijany. Może dlatego, że od lat 60. jest siedzibą oddziału Zamku Królewskiego na Wawelu, a to gwarantuje jego stabilność – nie rozsypie się, nikt go nie sprzeda ani nie kupi, będzie trwał w nowej roli jeszcze wiele lat...
W Stryszowie czas jakby się zatrzymał. Niedzielny, słoneczny i już prawie upalny wrześniowy poranek, nie zachęca do odwiedzania muzeów. Stąd może zdziwienie na twarzy pracujących tu pań. W asyście jednej z nich przemierzam dworskie XIX-wieczne wnętrza, urządzone z gromadzonych tu latami eksponatów. Szkoda, że nie można wejść na okalający budynek taras – względy bezpieczeństwa. Jeszcze tylko krótka rozmowa o okolicznych dworach i... jedziemy dalej.

Po drodze – Przybradz. Istniejący tu dwór – do wybuchu wojny własność Edwarda Jezierskiego – sprawia nieco przygnębiające wrażenie. Zatopiony w gąszczu krzewów, będących pozostałością dawnego parku, niemal niewidoczny, zamieszkały jest obecnie przez kilka rodzin. Niegdyś mieściły się tu mieszkania nauczycieli miejscowej szkoły, dzisiaj w większości są mieszkania socjalne. Wzdłuż południowej ściany biegnie taras z piękną niegdyś kolumnadą, przerwaną zejściem do ogrodu. Niegdyś przylegała do skrzydła zachodniego drewniana, dekoracyjnie opracowana weranda, ale została zlikwidowana (powodowała w zimie zbyt duże straty ciepła). Po przeciwnej stronie drogi zarośnięty staw. Duża tablica oznajmia, że jest to własność prywatna i wstęp nad staw wzbroniony. Nie zbliżam się...

Dalej Gierałtowice. Dwór o pięknej historii – niegdyś główny ośrodek majątku gierałtowickiego. Wybudowany został przez księżnę Lubomirską na miejscu dawnej obronnej wieży. Drewniany, klasyczny. Dziś, po wielu przebudowach, w niczym nie przypomina tamtego dworku. Jedyne ślady to szeroka, otoczona fosą platforma, na jakiej przed wiekami został posadowiony... Przez wiele lat w dworku mieściło się przedszkole – obecnie mieszkanie prywatne...
Nie udało mi się natrafić na żadne zdjęcie obrazujące wygląd dworu przed przebudową, czy ktoś może mi w tym pomóc?

Kilka kilometrów dalej – Gierałtowiczki. XVII-wieczna wieś, która powstała z terenów należących od średniowiecza do Gierałtowic. Z XIX-wiecznego budynku dworu, postawionego tu przez Tytusa Dunina, od dawna nie zachował się żaden ślad. Obecni właściciele – w linii prostej potomkowie rodu Duninów pokazują mi przypuszczalne miejsce jego usytuowania – za dwoma pięknymi dębami. Użytkowane po wojnie przez OHZ w Osieku zabudowania podworskie zostały znacznie przekształcone i zdewastowane – prowadzono tu m.in. hodowlę kaczek. Z dawnej zabudowy dworskiej zachowały się dwa, bliźniaczo podobne do siebie budynki mieszkalne i spichlerz. Jeden został już wyremontowany, drugi czeka na swoją kolej...

Kolejny obiekt znajdujemy w miejscowości Nidek. W centrum wsi wznosi się niewielki XVIII-wieczny dworek Bobrowskich. On także został znacznie przebudowany. Po wojnie, do połowy lat 70., miało tu swoją siedzibę nadleśnictwo Andrychów, potem długo stał pusty. Pod koniec lat 80. wyremontowano go z przeznaczeniem na przedszkole (stracił wtedy frontowy dwukondygnacyjny ganek). Obecnie nie ma tu już przedszkola. Sterty gruzu na podwórku wskazują, że rozpoczął się kolejny remont...

Powoli zjeżdżamy do Bulowic. Tam czeka piękny, romantyczny pałacyk, jaki w latach 80. XIX wieku wzniósł dla swej żony, Szkotki z pochodzenia, Edmund Larisch. Po zwiedzeniu dziesiątków klasycznych, „polskich” dworków, stanowi on niemałą odmianę. Najeżony wieżyczkami i obrośnięty od frontu dzikim winem, przenosi w zupełnie inny, bajkowy świat. Można mieć tylko wątpliwości, czy to rzeczywiście jest najlepsze miejsce na „odwykówkę”, której od lat służy pałac...
Troszkę się, niestety, spóźniliśmy. W soboty i niedziele do godziny 16.00 są dni odwiedzin i wtedy jest szansa, żeby zobaczyć wnętrza pałacyku. Na co dzień jest to przecież obiekt zamknięty... Spotkany w parku człowiek straszy mnie pielęgniarką...

Wracając do Nowego Sącza zahaczamy jeszcze o Andrychów. Tu, w samym centrum miasta, wznosi się pałac Bobrowskich. Niegdyś otoczony pięknym parkiem krajobrazowym, który obecnie przekształcił się w park miejski. Od frontu - pusty, zamknięty bocznymi skrzydłami w formę podkowy, dziedziniec – sprawia nieco przygnębiające wrażenie. Znacznie radośniej jest od strony elewacji ogrodowej – przylegający do budynku dworskiego park jest terenem popołudniowych niedzielnych spacerów. Na rozległym tarasie dzieciarnia trenuje jazdę na deskach.
W czerwcu burmistrz Andrychowa podjął decyzję o sprzedaży obiektu. Miejmy nadzieję, że częściowo opuszczony i coraz bardziej niszczejący z każdym rokiem budynek dostanie się w dobre ręce...

Wracając do Nowego Sącza mijamy po drodze w Inwałdzie kilkumetrowy kamienny mur. Za nim, szczelnie osłonięty przed oczami ciekawskich, znajduje się odremontowany przez nowych właścicieli pałacyk Romerów...

 
Wróć ...
Drukuj Drukuj
Poleć znajomemu  Poleć znajomemu
Napisz komentarz
  • Prosimy o komentarze odpowiadające tematowi newsa.
  • Personalne odniesienia do autorów artykułów i innych komentarzy będą usuwane.
  • Prosimy nie dodawać w komentarzach odnośnikow do swoich stron WWW. Takie komentarze również będą w całości usuwane.
Autor:
Komentarz:
szlaki malopolski
Copyright © 2007 www.dworymalopolskie.pl

Projekt i realizacja: www.chariot.pl
Powered by: Chariot CMS 3.3 Advanced
[X]

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies możesz określić w Twojej przeglądarce.