Dwór w Jeżowie to książka niezwykła - szczegółowo i wnikliwie opisana niemal 500-letnia historia dworu, ujęta poprzez dzieje jego mieszkańców i oparta na wnikliwej analizie źródeł archiwalnych, jest jednocześnie książką „do czytania” – dzięki lekkości stylu, licznym ilustracjom i może również trochę - nutce emocji towarzyszącej jej powstaniu. Autor jest przecież potomkiem dawnych właścicieli Jeżowa... Uzupełnieniem monografii są piękne zdjęcia Bogdana Belcera oraz oprawa graficzna autorstwa Zbigniewa Karaszewskiego. Książka została wydana przez Pszczelarską Oficynę Wydawniczą Macieja Rysiewicza - tam też można znaleźć więcej szczegółów na temat monografii oraz dokonać jej zakupu drogą internetową.
Komu serce łomocze ukochaniem ziemi ojczystej, kto dla spieczonych warg szuka zdrojów krynicznych w jasnych, promiennych kartach dziejów, komu droga jest i tęsknota sarmackich jodeł, i łopot bitewnych olch, i piastowych jaworów ciche rozhowory, i Gopła zwierciadlane przezrocza, i Wawelu jagiełłowy majestat (...) - ten księgę tę powita umiłowaniem, ten księgę te rozewrze z przejęciem, ten księgę tę czytać i oglądać będzie ze skupieniem. Boć księga ta nie jest ani możnych chwalbą, ani uprzywilejowanych dumnym rodowodem, ani ambicyą wybranych, lecz księga ta jest (...) klejnotów rycerskich barwną wstęgą, jest polsko-szlacheckich legend białą przędzą (...).
To z całą pewnością zbyt wzniosłe słowa w odniesieniu do tej skromnej książki, w której zaledwie zarysowano jedna wstęgę i jedną nitkę przędzy legend, związanych z jednym tylko miejscem, szlacheckim dworem w Jeżowie nad Białą Dunajcową, jednak znakomicie wprowadzają czytelnika w zamysł autora i przelaną na papier treść. Historia dworu w Jeżowie pisana jest dziejami ludzi z nim związanych; nie tylko jego właścicieli, ale i szerszego grona krewnych, sąsiadów i gości, którzy zawsze i chętnie byli w jego progach witani. W tym zakresie jest to bez wątpienia prawie kompletna monografia dworu jeżowskiego. Spojrzenie na dwór w Jeżowie przez pryzmat architektury i historii sztuki jest zarysowane w takim zakresie, w jakim było to konieczne dla celu pierwotnego, i aby książka ta mogła służyć odwiedzającym dwór również jako skrócony przewodnik.
Piotr Gryglaszewski |