Serdecznie witam. Ta strona poświęcona jest dworom (a także dworkom, pałacom i pałacykom, również willom - ale nie zamkom) usytuowanym w obecnych granicach administracyjnych Małopolski.
Znajdą się tu informacje na temat dworów - ich położenia, architektury, historii, stanu obecnego i wiele innych ... - istniejących (jeszcze!) w naszym regionie, a w niektórych przypadkach już nie istniejących, ale ze względu na swoją historię, dzieje zamieszkujących je rodzin lub po prostu formę architektoniczną - znaczących dla tego skrawka ziemi ...
Serdecznie zapraszam do wymiany informacji na temat poszczególnych obiektów. Jeśli posiadają Państwo jakieś ciekawe, nieznane i niepublikowane dotąd materiały, zdjęcia, ciekawostki itp. na temat dworów małopolskich, bardzo proszę o kontakt.
Budujmy tę stronę wspólnie...
Marzanna Raińska
| |
|
Po niemal dwuletniej przerwie powracam do strony o małopolskich dworach. Rozpoczyna się trochę żmudna praca nad aktualizacją, uzupełnianiem informacji, budową nowych galerii, a przede wszystkim uzupełnianiem rejestru o nowe obiekty. W ostatnich dniach pojawiły się opracowania kilku brakujących dworów – w Bilczycach, Zbydniowie, Bolechowicach, Gdowie, Inwałdzie, Ściejowicach, a także pałac w Książu Wielkim. Kilka obiektów otrzymało nowe galerie (m. in. Klecza Górna, Niegowić, Sieraków, Zawada), zaktualizowano informacje o dworach w Stróżach, Ochodzy, czy Łososinie Dolnej.
To dopiero początek. Wkrótce pojawią się kolejne obiekty. Zapraszam.
| | |
| |
Dwór podhalańskich Rokicinach powstał pod koniec XVIII wieku. Od 1925 roku należał do sióstr Urszulanek i pełnił rolę ośrodka wypoczynkowego. Obecnie przeznaczony jest do sprzedaży. Bliższe informacje – tel. 18/206 86 15 lub 601 407 320, www.zofianieruchomosci.com.pl
| | |
| |
Do sprzedaży został przeznaczony dwór w Leńczach, na granicy powiatu wadowickiego i krakowskiego. Zainteresowani mogą uzyskać szczegółowe informacje pod numerem telefonu +48 790 800 206.
| | |
| |
31 stycznia o godz. 18.00 w Muzeum Etnograficznym w Tarnowie będzie miała miejsce promocja książki Piotra Gryglaszewskiego „Onitschówka w Tarnowie”. Jest to już druga, po „Dworze w Jeżowie”, monografia tego autora związana z siedzibami szlacheckimi naszego regionu.
„W obu dworach, jakże różnych choćby ze względu na ich wiek i wartość historyczną, wielkość wydarzeń i zasługi ich mieszkańców, splatają się losy tych samych postaci. I mają podobnie magiczną siłę przyciągania. Oba miały też szczęście przetrwać trudne czasy niszczycielskiego komunizmu” .Książka między innymi w sprzedaży: www.wilczyska.eu oraz www.merlin.pl
| | |
| |
Przełom roku ma to do siebie, że większość z nas zabiera się za jakieś podsumowania – tak jakoś... w sposób naturalny. Zbieramy do jednego worka mniejsze i większe sukcesy, porażki... A obok stoi drugi worek, do którego nieśmiało wkładamy plany i zamierzenia na rok następny. Ważymy oba i... zawsze ten drugi jest znacznie cięższy!
I ja również, ulegając noworocznym zwyczajom, zabrałam się za małe podsumowanie „dworkowych szlaków”. I co? | | |
| |
Do czasów wojny w niewielkiej miejscowości Poręba Żegoty w pobliżu Alwerni wznosił się jeden z najbardziej okazałych pałaców południowej Polski. Częściowo zniszczył go pożar w 1945 roku – do ostatecznej zagłady doprowadziły lata powojenne.
We wrześniu 2002 roku zrujnowany dwór i czworaki (pow. 1, 72 ha) wystawiono na sprzedaż w drodze przetargu... | | |
| |
Minister rolnictwa Marek Sawicki podtrzymał decyzję wojewody małopolskiego, stwierdzającą, że majątek Potockich w Krzeszowicach, obejmujący 33 ha wykorzystywane na działalność uzdrowiskową, pałac z parkiem oraz inne obiekty nie powinny podlegać dekretowi PKWN. Od decyzji wojewody, wydanej we wrześniu 2008 roku, odwołali się obecni użytkownicy obiektów. Podtrzymanie decyzji po rozpatrzeniu odwołania oznacza, że majątek Potockich w Krzeszowicach, a także ruiny zamku Tenczyn w Rudnie wracają do spadkobierców dawnych właścicieli, którzy o odzyskanie ich starali się od 2001 roku. | | |
| |
We wsi Dąbrówka w powiecie wadowickim stał kiedyś niezwykle oryginalny dwór – wysoki, kamienny parter, a nad nim drewniane piętro przykryte charakterystycznym mansardowym dachem. Elewacje frontową flankowały dwie smukłe wieżyczki ze strzelistymi daszkami ozdobionymi kulami. Pośrodku balkon wsparty na trzech słupach, tworzących rodzaj portyku...
Miał ponad trzysta lat. Dwanaście lat temu zniknął z krajobrazu Dąbrówki. Czy kiedyś tu powróci? | | |
| |
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosił na rok 2010 kilka programów stwarzających możliwość ubiegania się o środki finansowe na określone działania z zakresu kultury. Wśród nich znalazł się także program związany z ochroną i renowacją zabytków (Dziedzictwo kulturowe, priorytet – Ochrona zabytków). | | |
| |
Powroty do miejsc, widzianych nawet tylko dwa-trzy lata wcześniej, często zaskakują. Ale szlaków „dworkowych” chyba to nie dotyczy. Życie dworów toczy się jakby innym rytmem, znacznie wolniejszym, biegnącym jakby poza granicami codzienności.
Dowiodła tego ostatnia wyprawa w region oświęcimski.
| | |
| |
| Na początku roku Polskie Towarzystwo Ziemiańskie rozpoczęło realizację Akcji Dwór, której głównym celem jest ochrona - w oparciu o obowiązujące akty prawne - tej części polskiego dziedzictwa kulturowego, jakim jest dwór i jego otoczenie. | | |
| |
W małej miejscowości Grudna Kępska, położonej kilka kilometrów od Biecza, znajduje się dworek, datowany w niektórych źródłach na pierwszą połowę XVIII wieku. Jego właścicielem jest miejscowa Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna. szczegóły dotyczące kupna dworu można uzyskać pod nr telefonu +48 13 44 71 011 (Tomasz Kordzikowski – prezes Spółdzielni lub Wacław Kosiba – gł. księgowy). |
| |
W ostatnią sobotę czerwca, w pięknym parku dworskim w Jeżowie miała miejsce promocja książki Piotra Gryglaszewskiego Dwór w Jeżowie. Szlacheckie gniazdo nad Białą Dunajcową. Promocji towarzyszył koncert muzyki renesansowej i współczesnej w wykonaniu Kwartetu Smyczkowego ANIMUS z Krakowa, a fragmenty książki czytali prof. Halina Gryglaszewska, Krystyna Podleska i Janusz Szydłowski. Był też miód pitny z Sądeckiego Bartnika państwa Kasztelewiczów, a nastroju nie popsuły nawet gromadzące się momentami nad parkiem ciemne chmury... | | |
| |
Nakładem Wydawnictwa Nowa Nidzica ukazały się wspomnienia Cecylii z Tołłoczków Ciszewskiej „Gawęda o tym co było...”
Autorka tych wspomnień – Cecylia z Tołłoczków Ciszewska – urodziła się w 1892 r. w dworze swych dziadków Badenich w Branicach k. Krakowa. Wychowywała się i przez wiele lat mieszkała w Wierdomiczach w ziemi grodzieńskiej i w Kazimierzy Wielkiej, gdzie jej ojciec – Julian Tołłoczko był głównym udziałowcem Cukrowni „Łubna” i „Szreniawa”. W 1917 r. wyszła za swego dalszego krewnego Stefana Ciszewskiego, który w 1918 r. objął po swym teściu zarząd obu cukrowni. Od 1928 do 1945 roku Ciszewscy mieszkali w Morsku koło Koszyc, gdzie byli właścicielami miejscowego majątku ziemskiego. Po eksmisji w styczniu 1945 roku, zamieszkali w Krakowie. Stefan Ciszewski zmarł w 1950 roku, a jego żona w 1963. Spoczywają na Cmentarzu Rakowickim.
| | |
| |
Tuż za wschodnią granicą województwa małopolskiego stał do niedawna dwór – jedna z najładniejszych siedzib ziemiańskich w tym regionie, a z pewnością jeden z najcenniejszych zabytków gminy Pilzno. Wzniesiony w pierwszej połowie XIX wieku, szeroko rozsiadły, jak wszystkie szlacheckie dwory, z portykiem kolumnowym od frontu i owalnym ryzalitem mieszczącym reprezentacyjny salon od strony ogrodu. ("stare" zdjęcie dworu pochodzi z albumu Macieja Rydla "Jam dwór polski..."
| | |
| |
W północnej części powiatu brzeskiego, w gminie Żabno leży miejscowość Otfinów. W jej przysiółku (tzw. Diament) zachował się niezwykłej urody dwór z 2 połowy XIX wieku. Klasycystyczny. Murowany. Parterowy, założony na planie prostokąta, z czterokolumnowym portykiem od strony fasady południowej oraz sześcioboczną przybudówką przy południowo-zachodnim narożniku, mieszczącą niewielki salonik. Dwór otoczony jest parkiem, do którego od drogi prowadzi częściowo już zniszczona aleja wierzbowa. Przed II wojną światową zamieszkiwała go szlachecka rodzina Stojowskich. Obecnie dwór należy do spółdzielni produkcji rolnej "Diament". Osoby zainteresowane ewentualnym kupnem dworu mogą skontaktować się z prezesem spółdzielni (p. Kołodziej, tel. 0-601 889 784). | | |
| |
Gmina Słomniki wystawiła na sprzedaż pałac w Niedźwiedziu. Okazały, piętrowy został wzniesiony przez rodzinę Wodzickich na przełomie XVIII i XIX wieku w stylu klasycystycznym. Wokół pałacu Stanisław Wodzicki założył park krajobrazowy, słynący niegdyś z bogatej, różnorodnej roślinności sprowadzanej z różnych zakątków świata. Budynek użytkowany jest przez szkołę. | | |
| |
Pochodzący z początku XIX wieku dworek w Nidku został wystawiony na sprzedaż. Gdy widziałam go po raz ostatni jesienią 2008 roku, rozpoczęte były w nim prace remontowe – w ogrodzie usypane były sterty gruzu pochodzącego z wnętrza zabytkowej budowli. Obecnie czeka na nowego właściciela i gruntową przebudowę... Jaki będzie jego dalszy los?
Proponowana cena to 800 000 zł | | |
| |
W listopadzie ubiegłego roku wojewoda małopolski Jerzy Miller podjął decyzję o zwrocie dworu w Woli Zręczyckiej krewnym ostatniego właściciela majątku, Stefana Feill, uznając, że nieruchomość nie może podlegać dekretowi o reformie rolnej z 1944 roku, ponieważ większą jej część stanowiły lasy. Do tej pory dwór w Wólce Zręczyckiej i otaczający go park był własnością Politechniki Krakowskiej. Dzierżawiony w ostatnich latach przez Izabelę Auner – Kargól, pełnił role nie tylko sympatycznej, otoczonej zadbaną zielenią restauracji, ale i swoistego centrum kultury. Spadkobiercy mieli szczęście, odzyskując jeden z nielicznych, tak dobrze zachowanych zabytków dworskiej architektury drewnianej.
A co z resztą? | | |
| |
Nowi właściciele pałacu w Brzesku-Okocimiu deklarują odremontowanie zabytkowego zespołu jeszcze przed rokiem 2012. Oprócz pięciogwiazdkowego hotelu, w XIX-wiecznej rezydencji barona Jana Ewangelisty-Goetza ma powstać nowoczesne centrum odnowy biologicznej, w którym jednym z podstawowych kosmetyków będzie piwo, produkowane we własnym mini browarze. Pomysłodawcy (właściciele uzdrowiska Kopalnia Soli w Bochni) wierzą, że oferta piwnego spa znajdzie wielu amatorów, podobnie jak ośrodki tego typu działające przy browarach naszych sąsiadów w Czechach, Austrii, czy Niemczech... | | |
| |
Jesienią ubiegłego roku rozpoczęły się prace porządkowe wokół pałacu Skrzyńskich w Zagórzanach k/ Gorlic. Nowy właściciel malowniczej ruiny zamierza w przyszłości przeznaczyć pałac na filię wyższej uczelni o charakterze medycznym. Idea ta kojarzy się trochę z działalnością Tadeusza Skrzyńskiego, syna pierwszego właściciela zagórzańskiej siedziby, o którym w „Złotej księdze szlachty polskiej” napisano: "Tadeusz Skrzyński był przykładem liberała, który pracą organiczną wśród ludu zamierzał szerzyć oświatę i podnosić poziom kulturalny wsi galicyjskiej. W Zagórzanach istniała szkoła i szpital dla chłopów, zaś Skrzyński uposażał corocznie sześć córek chłopskich i sześciu synów wyprawiał na naukę rzemiosła, a gdy byli zdolni - nawet na studia zagraniczne".
| | |
| |
W czerwcu 2008 roku radni Andrychowa zdecydowali się na sprzedaż w drodze przetargu stojącego w centrum miasta XVIII-wiecznego pałacu Bobrowskich. We wrześniu decyzję odwołano – powodem było wystąpienie spadkobierców do sądu o unieważnienie decyzji związanej z dekretem o reformie rolnej stanowiącej podstawę nacjonalizacji majątku. Czy kolejny obiekt wróci do prawowitych właścicieli? |
| |
Dwór w Strumieniu (woj. śląskie), niegdysiejsza własność rodziny Habsburgów, został zbudowany na przełomie XVII i XVIII wieku. W późniejszych latach wielokrotnie go przebudowywano. W 1956 roku budynek zaadaptowano na obiekt mieszkalny. Od 2000 roku nikt w rezydencji nie mieszka, bo zaniedbany budynek grozi zawaleniem. Budynek jest w zarządzie gminy, która szuka kupca na zabytkowy budynek. W przeciwnym wypadku dwór podzieli prawdopodobnie los wielu podobnych rezydencji, które z powodu złego stanu trzeba było rozebrać. | | |
| |
2 listopada nad ranem wybuchł pożar na poddaszu dworu w Wadowie. Strażakom, na szczęście udało się go ugasić i zabytkowy „Dwór z Darów Bożych” nie uległ całkowitemu zniszczeniu. Dworek, który znajduje się w zarządzie gminy, od lat stoi pusty i niszczeje. Jest jednym z niewielu zabytków Nowej Huty, ale, jak widać sprawia same problemy. Spłonęła część drewnianego strychu ze stropem i dachem. Jaki czeka go los?
(Źródło: Gazeta w Krakowie, 2.11.1008)
| | |
| |
9 października na aukcji w Warszawie Desa Unicum i Polswiss Art wystawiły m.in. obraz Matejki Portret Zdzisława i Bolesława Włodków jako dzieci. Obraz jest podwójnym portretem synów Romana Włodka, właściciela dóbr Dąbrowica koło Bochni i Emilii Amalii z Szujskich - starszego Zdzisława (1852 - 1928), Marszałka Bocheńskiego i właściciela dóbr Dąbrowica i młodszego Bolesława (1956 - 1936), przedsiębiorcy krakowskiego, właściciela dóbr Sygneczów koło Wieliczki. Cena wywoławcza wynosiła 1,1 mln zł., obraz został sprzedany za 1.290.000. (www.artinfo.pl)
| | |
| |
| Kierunek dzisiejszej wyprawy to najdalej położone punkty na północy województwa – czyli miechowskie. Ale zanim tam dotrzemy, po drodze czekają Kopaliny – piękny i jednocześnie, można by rzec, majestatyczny - modernistyczny pałacyk położony w pobliżu Bochni. | | |
| |
| Samorząd Województwa Małopolskiego kierując się intencją sprawowania opieki nad dziedzictwem kulturowym regionu ustanowił Nagrodę Województwa Małopolskiego im. Stanisława Witkiewicza za najlepsze, współczesne realizacje architektoniczne sprzyjające ochronie i kształtowaniu krajobrazu kulturowego Małopolski. | | |
| |
| Rok już niemal minął od poprzednich relacji z „dworkowego szlaku”; co wcale nie znaczy, że żadnych wypraw „na dwory” nie było – ale takie jakieś pojedyncze, skromniejsze, bardziej przypadkowe... Nadchodząca jesień swoim ciepłym światłem i powoli krystalizującymi się kolorami nastraja bardziej melancholijnie od pełnego blasku lata. A przecież w tych, zagubionych wśród pól, przykucniętych w zieleni budynkach, tyle jest jeszcze melancholii... | | |
| |
W roku 2008 nagrodą tą - przyznawaną przez redakcję Spotkań z Zabytkami za działania na rzecz udostępniania zabytków przez ich właścicieli lub użytkowników – uhonorowany został dwór Michałowskich w Laskowej. | | |
| |
W dniach 10 -11 maja odbędą się już po raz dziesiąty Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego.W dotychczasowych edycjach Dni udostępniono zwiedzającym 150 obiektów zabytkowych, m.in. klasztory, kościoły, muzea, kompleksy dworskie, pałace, wiekowe ogrody i stare nekropolie, miasteczka z ich charakterystyczną zabudową, zabytki sztuki ludowej i budownictwa. W ramach X edycji Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego zwiedzającym zostaną udostępnione kolejne obiekty: Muzeum Parafialne w Grybowie, Kościół Najświętszego Salwatora i kaplica pw. śś. Małgorzaty i Judyty w Krakowie, Pałac Górków w Krakowie, Zespół pałacowo-parkowy im. Anny i Erazma Jerzmanowskich Krakowie, Kościół pw. św. św. Piotra i Pawła w Lachowicach, Lanckorona - zabudowa miasteczka, "Kolonia Kolejowa" - osiedle robotnicze w Nowym Sączu, Ratusz w Nowym Sączu, Kościół pw. Wszystkich Świętych w Ptaszkowej, Zamek w Suchej Beskidzkiej. jak każdego roku Dniom towarzyszyć będą koncerty, wystawy, prelekcje, promocje książek, projekcje filmowe.
Program: http://www.dnidziedzictwa.pl
| | |
|
|
|