DWÓR Z DĄBRÓWKI

Dąbrówka została założona w pierwszej połowie XIII wieku prawdopodobnie przez Żegotę z Benkowicz (obecne Bieńkowice koło Kalwarii Zebrzydowskiej) na podstawie przywileju księcia oświęcimskiego Jana I Scholastyka. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1430 roku i dotyczy sprzedaży Dąbrówki i sąsiadującej z nią Ostałówki (dziś przysiółek Dąbrówki) przez Mikołaja Wrzeszczka Piotrowi z Paszkówki. Do połowy XVI wieku wieś należała do rodziny Słupskich herbu Śreniawa. Od połowy XVI wieku właścicielami wsi była pochodząca z Moraw rodzina Strzałów herbu Kotwicz, która na początku XV wieku osiedliła się w Sosnowicach. Najbardziej znanym z rodziny Strzałów był Hieronim, dworzanin wojewody krakowskiego Mikołaja Zebrzydowskiego, który z pielgrzymki do Ziemi Świętej w latach 1596-1597 przywiózł plany i modele gipsowe świątyń jerozolimskich, które stały się wzorami dla budowanej przez Zebrzydowskiego słynnej kalwarii.
W XVII wieku Dąbrówka i Ostałowo były własnością Stanisława Biegańskiego, po czym przeszły w ręce Franciszka z Brzezia Paszkowskiego. Około 1680 roku zakupił je doktor medycyny z Krakowa, Jakub Regnekier. Około roku 1730 obie wsie zostały włączone do klucza dóbr w Stryszowie, będących własnością rodziny Wilkońskich herbu Odrowąż, do których należała również pobliska Jaszczurowa. Około połowy XVIII wieku Antoni Wilkoński częściowo przebudował XVII-wieczny dwór Strzałów. Przed 1818 rokiem dobra stryszowskie zakupił adwokat z Tarnowa, Józef Kalasanty Gorczyński herbu Jastrzębiec. Po jego śmierci w 1830 roku, na mocy ugody spadkobierców Dąbrówkę i Ostałowo odziedziczył syn Julian, a następnie jego córka Rozalia, która wyszła za mąż za Franciszka Łubieńskiego herbu Pomian.
W 1912 roku majątek w Dąbrówce podzielono na dwie części tabularne – część główna pozostała w rękach Łubieńskich, natomiast okoliczne lasy zakupił arcyksiążę Karol Habsburg i włączył je do dóbr żywieckich. W Dąbrówce do końca drugiej wojny światowej zamieszkiwali potomkowie Rozalii i Franciszka Łubieńskich. Oni prawdopodobnie podwyższyli dwór, nadbudowując drewniane piętro na kamiennej dolnej kondygnacji, sprawiającej teraz wrażenie wysokiej podmurówki. Nad skrajnymi ryzalitami wznosiły się dwukondygnacyjne wieże, nadając całości nieco romantyczny charakter.
Po drugiej wojnie światowej majątek został upaństwowiony, a budynek dworu zamieniony na prywatne mieszkania. W 1997 roku, w związku z budową zapory w Świnnej Porębie, mieszkańców wykwaterowano, a budynek dworski został rozebrany i złożony w magazynach na terenie budowy zbiornika (część drewniana, gdyż kamienną zniszczono). Od kilku lat trwają spory na temat kto i gdzie ma odbudować dwór. Zgodnie z umową sprzed lat, sprawą odbudowy dworu miał zająć się inwestor zapory (obecnie Rejonowy Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie). Jakiś czas temu deklarował on chęć rekonstrukcji obiektu w Świnnej Porębie, na co nie wyraziły zgody władze Stryszowa, które pragną widzieć dwór na terenie swojej gminy (Świnna Poręba należy do gminy Mucharz) i planują zlokalizować w nim muzeum archeologiczne lub izbę regionalną. Problem jednak w tym, że oprócz braku środków na to przedsięwzięcie, brak również wyznaczonego terenu na jego lokalizację.

W maju 2009 roku podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na zapytanie posła Marka Polaka w sprawie odtworzenia dworu z Dąbrówki, podsunął jeszcze taka propozycję: Wydaje się, że innym możliwym rozwiązaniem byłoby stworzenie skansenu w rejonie zbiornika Świnna Poręba w ramach porozumienia gmin Mucharz i Stryszów z wykorzystaniem budynków, elementów wystroju architektonicznego lub wyposażenia wnętrz pozostałych z rozbieranych na terenie inwestycji obiektów. Jednakże realizacja tego zamierzenia wymagałaby współdziałania dwóch gmin i podjęcia przez nie działań organizacyjnych i administracyjnych.